YILIN İKİNCİ YARISINA YİNE ZAMLARLA BAŞLADIK

Türkiye yılın ikinci yarısına üst üste açıklanan enflasyon verileri ve zamlarla başladı. Hem resmî veriler hem de iktisatçıların hesaplamaları, uygulanan ekonomi politikasının yoksulu daha yoksul, zengini daha da zenginleştirdiğini ortaya koyuyor. TÜİK verilerine göre haziran ayında yıllık enflasyon yüzde 71.6 olarak kaydedildi. Böylece enflasyon sekiz ayın ardından ilk kez geriledi. Mayıs ayında enflasyon yüzde 75.45 ile Kasım 2022’den bu yana en yüksek değerini görmüştü. Aylık bazda artış ise yüzde 1.64 oldu. Bu da son bir yılın en düşük aylık verisi. Haziranda geçen yılın aynı ayına göre en düşük fiyat artışı yüzde 47.84 ile giyim ve ayakkabıda, en yüksek artış ise yüzde 107.11 ile eğitimde yaşandı. Sebze ve meyvede fiyat artışı  Bağımsız araştırma grubu ENAG ise aylık enflasyonu yüzde 4.27, yıllık enflasyonu yüzde 113.08 olarak hesapladı. TEPAV’ın hesaplaması da şubat ayından bu yana düşüş eğiliminde olan aylık gıda enflasyonunun tersine döndüğünü gösteriyor. Yaz aylarında düşmesi beklenen birçok sebze ve meyvenin fiyatı arttı. Aylık gıda enflasyonu yüzde 1.72 iken limonun fiyatı bir önceki aya göre yüzde 87, çarliston biber yüzde 59, salatalık ise yüzde 49 yükseldi. İPA’nın raporuna göre haziran ayında İstanbul’da yaşamanın maliyeti geçen aya göre yüzde 3.25, geçen yıla göre ise yüzde 79.55 oranında arttı. Dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 63 bin 524 liraya yükseldi. Maaşlar ve zam oranları  Enflasyon verilerinin açıklanmasıyla birlikte memur ve emekli maaşları, kiralar, ÖTV ve bedelli askerlik ücreti için zam oranları da netleşti. Buna göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşları yüzde 24.73, memur ve memur emeklilerinin maaşları ise yüzde 19.31 oranında artacak. Bu kapsamda en düşük memur maaşı 39 bin 177 liraya, en düşük memur emekli maaşı 17 bin 587 liraya yükseldi. Zamlar, kök maaşı 10 bin lira ve üzerinde olan emekliler için geçerli olacak. Konut kiralarında yapılabilecek zam oranını yüzde 25 ile sınırlayan düzenlemenin 1 Temmuz’dan itibaren yürürlükten kalkmasının ardından, artışlar yeniden yıllık enflasyon oranına bağlanmıştı. Buna göre yeni tavan zam oranı yüzde 65.07 oldu. Yılda iki kez artırılan bedelli askerlik ücreti, memur maaş katsayısına göre belirleniyor. Buna göre bedelli askerlik ücreti 217 bin 870 liraya yükseldi. Benzin, sigara ve içkiye uygulanan ÖTV artışları da netleşiyor. Benzinin litresine 2.21 lira, motorine 2.07 lira zam geldi. Bir paket sigaranın da 7 ila 10 lira arasında artması bekleniyor. Yeni vergi sinyali Cumhurbaşkanı yardımcısı Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, verileri ‘dezenflasyon sürecinin başladığı’ yönünde yorumladı. Ancak TÜİK, çok sayıda ekonomist tarafından gerçek verileri yansıtmadığı suçlamasıyla eleştirildi. Şimşek’in, hafta başında AKP’li belediye başkanlarına yaptığı bir sunumda asgari ücrete ara zammı kesin bir dille reddettiği, bütçede ‘ciddi bir açık’ yarattığı için EYT düzenlemesine sert eleştiriler yönelttiği ve bütçe gelirlerini artırmak için yeni vergi düzenlemelerinin hayata geçirileceğini söylediği belirtiliyor.