TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİNDE KRİTİK EŞİK

Hükümetin "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırdığı süreç kapsamında uzun süredir hazırlıkları sürdürülen çerçeve yasa teklifinde son aşamaya gelindi. AK Parti grubuna teklifin eksiksiz şekilde imzalanması yönünde talimat verilirken, düzenlemenin en geç yarın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulması bekleniyor.

Henüz kamuoyuyla paylaşılmayan taslak metnin, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi" adını taşıyacağı öğrenildi. Teklifin, silah bırakma sürecinin hukuki altyapısını oluşturmayı hedeflediği belirtilirken, düzenlemenin yalnızca PKK/KCK yapılanmasını kapsayacak şekilde hazırlandığı ifade ediliyor.

Kulislerde konuşulan bilgilere göre yasa teklifinde; örgüt mensuplarının Türkiye'ye dönüş süreci, ceza infaz sisteminde yapılacak düzenlemeler, hak kısıtlamaları, başvuru usulleri, silah bırakma sürecinin doğrulanması, devam eden soruşturma ve davaların sonuçlandırılması ile sürecin denetlenmesine ilişkin ayrıntılı hükümler yer alıyor. Taslak metinde "münfesih örgüt" ifadesinin kullanılacağı ve gerekçe bölümünde düzenlemenin yalnızca PKK/KCK'ya yönelik olduğunun açık biçimde belirtileceği konuşuluyor.

Sürecin temelini ise Abdullah Öcalan'ın yaptığı fesih çağrısının ardından PKK'nın silah bırakma ve kendisini feshetme yönünde aldığı karar oluşturuyor. Örgütün Irak'ın kuzeyindeki kamplardan çekilmeye başladığı iddiaları gündemde yer alırken, bu sürecin hukuki zemininin hazırlanması amacıyla çerçeve yasanın büyük önem taşıdığı değerlendiriliyor.

TBMM'de hazırlanan komisyon raporunda da sürecin yalnızca açıklamalarla değil, takip ve teyit mekanizmalarıyla anlam kazanacağı vurgulandı. Bu nedenle düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından kapsamlı bir denetim sistemi oluşturulması planlanıyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ise kamuoyunda dile getirilen genel af iddialarına açıklık getirerek, hazırlanmakta olan teklifin bir genel af düzenlemesi olmadığını söyledi. Kurtulmuş, düzenlemenin sadece münfesih örgüte yönelik geçici ve özel hükümler içerdiğini ifade etti.

Taslak çalışmaya göre Irak ve Suriye'deki PKK mensupları, yurt dışında bulunan örgüt üyeleri ile örgüt üyeliğinden hüküm giymiş bazı kişilerin düzenlemeden yararlanabilmesi öngörülüyor. Ancak bombalama, yaralama ve öldürme gibi suçlardan ayrıca hüküm giyenlerin bu suçlara ilişkin cezalarının devam edeceği belirtiliyor. Güvenlik güçlerinin hayatını kaybettiği saldırılardan sorumlu tutulan örgüt mensuplarının ise kapsam dışında bırakılması planlanıyor.

Yasa teklifinde infaz sistemine ilişkin önemli değişiklikler de bulunuyor. Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki bazı suçların örgütlü suç hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi, infaz oranlarının yeniden düzenlenmesi ve denetimli serbestlik süresinin bir yıldan üç yıla çıkarılması seçenekler arasında yer alıyor. Ayrıca Türk Ceza Kanunu'nun 302. maddesi kapsamında uygulanan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına ilişkin yeni bir hukuki düzenleme yapılması da değerlendiriliyor.

Düzenlemeden yararlanacak kişiler açısından bazı siyasi ve kamusal hakların belirli sürelerle sınırlandırılması da gündemde bulunuyor. Cezaevinden tahliye edilen kişilerin belli bir dönem adli kontrol tedbirlerine tabi tutulması ve hak mahrumiyetlerinin kapsamının yönetmeliklerle netleştirilmesi üzerinde çalışmalar sürüyor.

Kanunun yürürlüğe girmesi halinde süreci takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir izleme kurulu oluşturulması planlanırken, TBMM bünyesinde de siyasi partilerin temsil edildiği ayrı bir denetim grubunun kurulması hedefleniyor. Düzenlemenin komisyonda hızla görüşülerek bu hafta içerisinde yasalaştırılması ve Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Öte yandan teklif, siyasi partiler arasında da farklı değerlendirmelere neden oldu. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, düzenlemeye "siyaset üstü" destek verilmesi çağrısında bulunurken, teklifin ilk imzacısı olması bekleniyor. AK Parti ise milletvekillerine düzenlemenin eksiksiz şekilde imzalanması talimatını verdi.

DEM Parti, taslak metnin henüz kendileriyle paylaşılmadığını açıklayarak hukuki belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini ifade etti.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ise ilkesel olarak sürece destek verdiklerini belirtirken, silahsızlanmanın doğrulanabilir mekanizmalarla yürütülmesi, demokratik ve hukuki reformların hayata geçirilmesi, bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi ve Türkiye'nin egemenliğini pekiştirecek adımların atılması gerektiğini söyledi.

Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, muhalefetin hazırlık sürecine yeterince dahil edilmediğini savunarak somut yasa metni görülmeden destek açıklaması yapmanın doğru olmayacağını dile getirdi. Emir ayrıca demokratikleşme, adalet, kayyım uygulamaları ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasına yönelik düzenlemelerin de pakette yer alması gerektiğini ifade etti.

İYİ Parti ise yasa teklifine karşı çıkacağını açıklarken, Meclis görüşmeleri boyunca üniter devlet ve milli birlik vurgusunu öne çıkaracağını duyurdu. Parti yönetimi ayrıca "Bayrak Açıyorum" mitinglerinin ikincisinin 16 Ağustos'ta Balıkesir'de gerçekleştirileceğini bildirdi. Böylece TBMM gündemine gelmesi beklenen çerçeve yasa teklifi, yalnızca hukuki boyutuyla değil, siyasi yansımalarıyla da önümüzdeki günlerde Türkiye'nin en önemli gündem başlıklarından biri olmaya hazırlanıyor.