TÜRKAV, YAREN BAŞAĞALARINI VE YARENLERİ KONUK ETTİ

Haber Giriş Tarihi: 09.01.2025 20:02
Haber Güncellenme Tarihi: 09.01.2025 20:42
https://www.olay18.com/
Türkiye Kamu Çalışanları Kalkınma ve Dayanışma Vakfı (TÜRKAV) Çankırı İl Başkanlığı'nın geleneksel Salı Sohbetleri programında bu hafta Anadolu Sohbet Gelenekleri ve Yâran Kültürü konuşuldu. Anadolu Sohbet Gelenekleri ve Yâran Dernekleri Federasyonu Başkanı Ahmet Absarılıoğlu’nun konuşmacı olarak katıldığı sohbete, Başağalar Mehmet Özkan, Faruk Demiroğlu, Hasan Çakmak, Mehmet Güdük, Yâran Reisi ve Sazendesi Mehmet Bayraktar, Yaren Reisi Turgut Özkan, MHP Eski MYK Üyesi Yusuf Naci Bayındır, MHP Eski İl Başkanı Ahmet Kurt, Türkiye Kamu Sen İl Temsilcisi ve Türk Eğitim Sen Çankırı Şube Başkanı Yüksel Yandım, İl Genel Meclisi Üyesi ve MHP Grup Başkanı Kamil Çoban, Genç Yâran Ekibi yarenleri, Çankırılılar ve TÜRKAV üyeleri katıldı. Programın açılışında bir konuşma yapan TÜRKAV Çankırı İl Başkanı İsa Bölükbaşı katılımcılara teşekkür ederek sözü Yâran Dernekleri Federasyonu Başkanı Ahmet Absarılıoğlu’na bıraktı. Başkan Absarılıoğlu da konuşmasında şunları söyledi : "Altı tuz, üstü buz, uzak çağların yakın kenti, kaya tuzunun başkenti, havası sert ama insanı mert, Yâranlar Diyarı Çankırı'dan tüm sohbet geleneklerine gönül dolusu selamlar. Kız anadan öğrenir sofra düzmeyi, oğlan babadan öğrenir sohbet gezmeyi. Biz Kimiz? Adına Türk denilen Ulu çınarın kökleriyiz biz, Ergenekon’da harlanan, Malarzgirtte şahlanan yedi düvele nam salan Milletiz biz, İslamiyet’in sancaktarı Oğuz Töresinin Bayraktarı, adaletin ve cömertliğin yoldaşı, asaletin temsilcileriyiz biz, Malazgirt'de Sultan Alparslan, Çankırı'da Emir Karatekin’iz biz, İstanbul' da Fatih Sultan Han, Anafartalar’da, Dumlupınar'da, Sakarya'da Gazi Mustafa Kemal'iz biz, Orta Asya'da Ahmet Yesevi, Konya'da Mevlana, Kırşehir'de Hacı Bektaş-ı Veliyiz biz, Kastamonu'da Şeyh Şaban-ı Veli, Ankara'da Hacı Bayram-ı Veliyiz biz, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Adıyaman'da sıra gecesi, Elazığ'da Kürsü başı Gaggoş, Erzurum'da Dadaşız biz, Samsun, Rize, Trabzon'da Horon, Artvin'de Ata barıyız biz, Sivas, Yozgat, Çorum'da halay, Konya'da Gezek, Balıkesir'de Baranayız biz, Muğla, Aydın, İzmir’de Zeybek, Ankara'da Seymen, Sandıklı, Simav, Sakarya, Çankırı'da Yaren’iz biz. Bu kutsal toprakları bize Vatan yapan, dini milli ve kültürel değerlerimizi yaşayarak, yaşatan ve bizlere ulaştıran tüm ecdadımızı rahmet, minnet ve şükranlarımızla anıyoruz. Bayrağımız inmesin, Ezanımız dinmesin, Ozanımız susmasın YÂRAN NASİHATİ Eline, diline, beline hakim ol, Harama bakma haram yeme, Haram içme doğru, sabırlı, Dayanıklı ol Yalan söyleme Büyüklerinden önce söze başlama Kimseyi kandırma kanaatkâr ol Dünya malına tamah etme Yanlış ölçme, eksik tartma Alnın, kalbin ve kapın açık olsun Kuvvetli ve üstün durumda iken affetmesini; Hiddetli iken yumuşak davranmasını bil ve kendin muhtaç iken bile başkalarına ikram edecek kadar cömert ol! Yâd etmek için atalarımızı Yaktık Yâran ocaklarımızı Mevlâm daim eylesin Birlik beraberliğimizi Selam olsun atam oğuz beylerine Ahi Evran, Hacı Murâd-ı Veli, Emir Karatekin’e Ruhları şad olsun, makamları cennet Tarihi miraslarını yaşatacağız ilelebet. Çok meşakkatli yollardan geçerek bugünlere geldik. Yaren denildiği zaman sadece gülünüp eğlenilen ve sohbet edilen toplum olarak görülmüş yıllarca. Ama bunun böyle olmadığını asılda sohbet geleneğinde oturma, kalkma, konuşma, sofra adabının, büyük ve küçüğü saygı sevginin öğretildiği, birlik ve beraberliğin, kardeşlik ve dayanışmanın öğretisinin yapıldığı bir okuldur bu Yâran Meclisleri, bunu anlatmaya çalıştık. Bunları yaparken de Çankırı’mızın, yöremizin halk oyunları, halk müziği, folklorunu da gençlerimize geleceğe aktarabilmeleri için öğretmeye çalışıyoruz. Kültürler insanlar üzerinden aktarılır, geçmiş dönemlerde yazı ve görsel medyalar olmadığı için bizlere atalarımızdan gördüğümüz şekliyle en güzelini, en doğrusu yaşatarak, yaşayarak gelecek nesillere aktarmak istiyoruz. Yetmişli yılların sonunda bir Yâran Meclisi oluşturduk. O zaman ki Yaren ocaklarımızı kendi evlerimizde eşlerimizin destekleri ile gerçekleştiriyorduk. Her hafta bir Yarenin evini süsleyerek ocak yakıyorduk. Yaren, bu günlere kolay gelmedi. Büyük özveri göstererek bu güne kadar getiren bütün Başağalara, Reislere, Yâran Ağalara, Çavuşlara ve Sazendelere teşekkür ederim. Dernekleşmenin ardından UNESCO’ya somut olmayan kültürel mirasın korunması eylem planı çerçevesinde Yâran kültürü de dünya kültürleri arasında yerini alsın diye proje hazırlayarak çalıştaylar sonrası Öcal Oğuz hocanın destekleri 2011 yılının 12. ayında tescil ettirdik. O zaman dan bu zamana kadar dernekçilikten sonra Çankırı’dan 3, Afyon Sandıklı, Kütahya Simav, Sakarya’dan 1 er derneğin bulunduğu 6 derneğin katılımı ile 19 Mayıs 2019 da Anadolu Sohbet Gelenekleri ve Yâran Dernekleri Federasyonu'nu kurduk. Federasyon olarak her türlü platformda yaptığımız faaliyetlerimizi paylaşarak duyuruyoruz. Şuan ve geçmişte Yâran kültürünü yaşatan bütün herkese teşekkür ediyorum.” dedi. Söz alan Mehmet Özkan Başağa da selamlama ile başladığı konuşmasında şunları söyledi: "Sayın Federasyon Başkanım gerekenleri söyledi. Ben Yarenin kendi yaşantım ile ilgili bölümünü anlatacağım. Ben 1957 yılında Yarenin tam ortasından doğmuşum. Benim abilerimde Yarendi, komşularımda Yarendi, çevremdeki herkes Yarendi. 12 yaşından beri Yarene gönül verip Yarence yaşamaya devam ediyorum. O zamanlar Erol abim Yarendeydi ve ben ancak onun ocağında Yâran Meclisine girebildim. Yetmişli yıllarda mahallemizde kendi aramızda Yaren kurarak çocuk yaşta Yarenin her türlü kural ve kaidesini uygulayarak başladık. Erol abimizde bizimle beraber bize Yarenin her şeyini öğretiyordu. O zamanlar her hafta bir Yarenimizin evinde ocak yakıyorduk. Oraya gittiğimizde ev ahalisi ocak yakmamız için bütün hazırlıkları yaparak evi bize bırakıp ya komşuya ya da akrabalarına giderlerdi. Biz sabaha kadar Yaren yerdik. Yaren Çankırı’nın mayasında var. Bizim çocukluğumuz Yâran Meclisleri, esnaf grupları arasında mesela Terziler, Ayakkabıcılar, Doğramacılar vb gruplar arasında birkaç tane Yâran Meclisleri kurulurdu. Her hafta başka bir evde yakarlardı. Onun süslenmesi hazırlanması da bayanlarla birlikte yapılırdı. Çavuşlarda gider bakarlardı. Eksik fazla var mı diye. Yarenevini süslemenin bile bir ritüeli vardı. Yarenin yakacağı oda süslemesi ile Başağaların yakacağı oda süslemesi farklı olurdu. Yöresel yemekler bile evlerde yapılırdı. Eskiden bayanlarımızın bizlere çok destek ve katkıları oluyordu. Ben bu kültürü Yaren, Çavuş ve Başağa olarak yaşadım ve halen yaşamaya devam ediyorum. Yâranın ilk belgeselini çekmekte bizlere nasip oldu. Bayağı zor şartlarda sabahlara kadar çekimler yapıldı. O çekilen belgesel ile yapımcısı ödül almış. Belediye İş Merkezimizdeki Yâran Evi’nin kazandırılmasında o dönem ki Belediye Başkanlarımızdan Ahmet Bukan beyin ve Yâran Evinin teşrifatında işlemelerin yapılmasında bizzat eşi Nevin hanımın büyük emeği var. Seçim çalışmalarında verdiği sözü fazlasıyla yerine getirdi bu nedenle buradan teşekkür ediyorum. Daha sonra Namık Kemal Eryılmaz ve İrfan Dinç başkanlarımızda karınca kararınca Yârana desteklerini yaptılar. Hali hazırdaki Çankırı Belediye Başkanımız İsmail Hakkı Esen’de desteklerini sürdürmektedirler. Yâran kültürümüzü tanıtmak için İstanbul ve Ankarada büyük organizasyonlu gösteriler yaptık. Yıllardır süre gelen Yâran Meclislerinde il dışında il merkezinde defalarca ocaklar yakarak Devletimizin her kademesinde bulunan Devlet büyüklerimizi; merhum Başbuğ Alpaslan Türkeş, sayın Devlet Bahçeli bey, merhum Muhsin Yazıcoğlu bey, TBMM başkanlarımızı, Bakanlarımızı, Milletvekillerimizi, iş insanlarımızı ve çeşitli misafirlerimizi konuk ettik. 1 saatliğine geleceklerini söyleyen misafirlerimizin saatlerce ocak bitene kadar meclisimizde kaldıklarına şahit olduk. Bunlardan birisi de 80 li yılların Çankırı Valisi ve Devlet Bakanı sayın Akın Gönen Bey kahve misafiri olarak geleceğini bildiğimiz halde Yâran Ocağımızın sonuna kadar kalarak daha sonra defalarca ocaklarımızda misafir olmuştur. Yâran olmak Yaren olmaktır. Yarenin olmazsa olmazı disiplin ve cezadır. Bir Yaren ceza aldıysa ona bir Yaren kefil olana kadar Şahan içinde beklerdi. Sonra yerine otururdu. Eğer kefil olan olmazsa kırmızı minder kalkınca sessizce Yareni terk ederek giderdi vedalaşamazdı bile. Bugün bunları uygulamak gerçekten zor. Yareni Yaren gibi yaşamak için bütün düsturlarına uymaları gerekir. Yaren kültürümüzün aslına uygun olarak yaşanabilmesi için mutlaka yerel ve genel idarelerin desteklemesi gerekmektedir. Hepinize katılımlarınızda dolayı teşekkür ediyorum. Katılımcılar arasından bulunan Yusuf Naci Bayındır hocada yaptığı selamlamanın ardın Yaren olmak adam olmaktır dedi ve merhum Şevket Barutçu ağabeyin Başağalık döneminde yaşananlar hakkında bilgiler vererek teşekkür etti. Yaren Marşı yazarı eğitimci-yazar Ahmet Çelik Yaren Ağa da yaren kültürü ile ilgili yaşadığı anılarını ve yaptığı araştırmalarını anlatarak şimdiye kadar Yaren nedir, siz ne yapıyorsunuz, Yarenlik nasıl oluyor diye soran bir kurum, dernek, vakıf görmedim dedi ve TÜRKAV’a bu duyarlılığından dolayı teşekkürlerini iletti. Hali hazırda Yaren ocağı yakan Mehmet Güdük Başağa da, "Yarene giriş serüvenini anlatarak Sanat Okulunda okurken 1984 yılında Yarene başladığını, Yarende Çavuş, Yaren ve son olarak da büyüklerimizden teslim aldığımız Başağalık bayrağını geleceğe taşımak için ocaklarımızı yakıyor meclislerimizi topluyoruz. Yaren her Çankırılı için bir yaşam biçimi olmalıdır. Bizim düsturumuz budur. Bütün katılımcılara teşekkür ediyorum." dedi. Geçmiş dönem Başağalarından Hasan Çakmak Başağa da söz aldı ve böyle güzel bir programı tertip ettiği için TÜRKAV Çankırı İl Başkanı İsa Bölükbaşı'na teşekkür ederek Yarendeki yaşanmışlıklar ve Yarence olması gerekenler hakkında kısa bir konuşma yaptı. Yusuf Naci Bayındır, Yaren kültürünün geçmişten bu güne kadar yaşatılmasına katkı sağlayanlara teşekkür ederken Merhum Şevket Barutçu ağabeyinin çalışmalarından bahsedip bize geçmişe dair hatıralarını anlattı. İl Genel Meclisi Üyesi ve Grup Başkanı Kamil Çoban’da Yarenin mutlaka özüne uygun olarak yaşatılması için köylerdeki Yaren ocaklarına bir türlü ulaşılarak eğitimlerin verilmesini istedi. Yarenin okullarda da ekipler kurularak yaşatılmasının daha etkili olacağını söyleyen Çoban, Yarenlere destek olunması ile ilgili İl Genel Meclisi Başkanı ve üyelerine konuyu mutlaka ileteceğini söyleyerek teşekkürlerini iletti. Programın sonunda Mahalli Sanatçı Yaren Sazendesi Mehmet Bayraktar Reis’in çaldığı Çankırı Müzikleri eşliğinde Genç Yâran Ekibi mahalli oyun gösterisini yaptı. Daha sonra Cezayir Marşı ile program sona erdi. Program sonunda TÜRKAV Çankırı İl Başkanı İsa Bölükbaşı katılımcılara teşekkür ederek, Anadolu Sohbet Gelenekleri ve Yâran Dernekleri Federasyonu Başkanı Ahmet Absarılıoğlu’na günün anısına teşekkür belgesi takdim etti.